Şirketlerde Birden Fazla Müdürün Olması Durumu

Şirketlerde Birden Fazla Müdürün Olması Durumu

Limited Şirketlerde birden fazla müdür olması mümkündür ancak bu halde şirketin yönetimine ilişkin kararların nasıl alınacağı, müdürler arasında görev bölümü ve sorumluluk konuları gündeme gelmektedir. Bu yazımızda öncelikle müdürlerin devredemeyeceği hak ve yetkilerinden bahsedilecek, akabinde Müdürler Kurulu hakkında bilgiler verilecektir. Yazımızın son kısmında ise müdürlerin şirket tüzel kişiliği ve hissedarlara karşı olan sorumluluklarından bahsedilecektir. 
 
Limited Şirketin en önemli organlarından birisi olan müdürlük kurumu; şirketin İcrai Organıdır. Şirket tüzel kişiliği bu organı vasıtasıyla ticari işlemlerini gerçekleştirir. Limited şirketlerin ikinci organı şirketin Genel Kuruludur. Genel Kurul ile hissedarlar bir araya gelmekte ve ortağı oldukları şirketin yönetim, denetim ve diğer konularında bağlayıcı kararlar almaktadır. Genel Kurul müdürleri atama ve görevden alma yetkisine de sahiptir. Ancak bu yetki Müdürlük kurumunun önemine gölge düşürmesin. Çünkü 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunumuzun 625. maddesi müdürlerin yetki, sorumluluklarını ve devredilemez görevlerini tayin etmiştir. Bir diğer ifadeyle Müdürlerin uhdesine bırakılmış ve başkasına devredilemeyen yetkiler vardır. Bu yetkilerin Genel Kurula dahi devredilmesi (veya 3. şahıslara devredilmesi) söz konusu değildir. Genel Kurul, Müdürlerin seçim ve atanmasında gerekli ihtimamı göstermesi yeterlidir. Konuyu dağıtmadan hemen Türk Ticaret Kanunun ilgili maddesine bir bakalım.  
        
TTK md. 625 “Devredilemez ve Vazgeçilemez Görevler”
(1) Müdürler, kanunların ve şirket sözleşmesinin genel kurula görev ve yetki vermediği bütün konularda görevli ve yetkilidir. Müdürler, aşağıdaki görevlerini ve yetkilerini devredemez ve bunlardan vazgeçemezler:
a) Şirketin üst düzeyde yönetilmesi ve yönetimi ve gerekli talimatların verilmesi.
b) Kanun ve şirket sözleşmesi çerçevesinde şirket yönetim örgütünün belirlenmesi.
c) Şirketin yönetimi için gerekli olduğu takdirde, muhasebenin, finansal denetimin ve finansal planlamanın oluşturulması.
d) Şirket yönetiminin bazı bölümleri kendilerine devredilmiş̧ bulunan kişilerin, kanunlara, şirket sözleşmesine, iç̧ tüzüklere ve talimatlara uygun hareket edip etmediklerinin gözetimi.
e) Küçük limited şirketler hariç̧, risklerin erken teşhisi ve yönetimi komitesinin kurulması.
f) Şirket finansal tablolarının, yıllık faaliyet raporunun ve gerekli olduğu takdirde topluluk finansal tablolarının ve yıllık faaliyet raporunun düzenlenmesi.
g) Genel kurul toplantısının hazırlanması ve genel kurul kararlarının yürütülmesi.
h) Şirketin borca batık olması halinde durumun mahkemeye bildirilmesi.
(2) Şirket sözleşmesinde, müdürün veya müdürlerin; 
a) Aldıkları belirli kararları ve 
b) Münferit sorunları, 
Genel Kurulun onayına sunmaları gereği öngörülebilir.
Yukarıda anılan yetki ve görevlerin zikredildiği madde (amir hüküm) yani emredici olması sebebiyle ana sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla da olsa başka bir organa devredilmesi mümkün değildir. Aksine davranış butlan hükmünde olacaktır. Bu kadar önemli yetkilere sahip Şirket icra organının tek kişiden oluşabileceği gibi birden fazla kişiden de oluşması mümkündür. Bu durumda kanunumuz “Müdürler Kurulundan” bahsetmektedir. 
      

Müdürler Kurulu

6102 sayılı TTK, limited ortaklıklarda müdürlerin sayısı konusunda bir sınır getirmemiştir. Dolayısıyla birden fazla müdürün tayini mümkündür. Ancak bu durumda şirketin idaresi müdürler kurulu denilen organca ifa edilecektir. Nitekim bu husus yukarıda belirttiğimiz üzere TTK 624. maddesinde düzenlenmiştir. 
     
TTK md. 624/1  “Şirketin birden fazla müdürünün bulunması hâlinde, bunlardan biri, şirketin ortağı olup olmadığına bakılmaksızın, genel kurul tarafından müdürler kurulu başkanı olarak atanır.”
Bu halde müdürlerden birisinin müdürler kurulu başkanı olarak atanması zorunludur. Ana sözleşmede aksine bir hüküm yoksa hissedar olmayan müdürlerden biri de müdürler kurulu başkanı olabilir. Ancak uygulamada ana sözleşmeye derç edilen bir hüküm ile “müdürler kurulu başkanının şirket hissedarı olması zorunlu hale getirilebilmektedir. 
 

Müdürler Kurulunun Karar Alma Esasları 

Müdürler kurulunun birlikte karar alması esas olmakla birlikte aykırı görüşün olması halinde çoğunluk oyuyla karar alınabilir. Oylarda eşitlik olması durumunda müdürler kurulu başkanın oyu üstün sayılacaktır. (Dipnot 1) Elbette ki, şirket ana sözleşmesi ile müdürler kurulunun karar nisap oranları değiştirilebilir. Yeni kanunumuzun bu konuya ilişkin yaptığı en önemli düzenlemelerden birisi de bahsetmiş olduğumuz eşitlik durumundaki başkanın oyunun üstün sayılma durumudur. 
 
Özellikle uygulamada yabancı ortaklı şirketlerde, kuruluş safhasında en çok karşılaştığımız sorulardan biri olan “eşitlik halindeki başkanın oyu üstün olur mu?” şeklindeki yabancı yatırımcıların kaygıları da nispeten karşılanmıştır. Buna ek olarak, başkana üstün oy tanınması şirketin etkin yönetiminin sağlanması ve oylarda müsavilik neticesinde şirket idaresindeki kilitlenme sorununu ortadan kaldırmıştır (Dipnot 2).
 
Burada değinmek istediğimiz diğer bir husus ise müdürler kurulunda, başkanı seçme yetkisinin şirket genel kuruluna verilmiş olmasıdır. Oysa ki anonim şirketlerde (genel kurul toplantısında yönetim kurulu başkanı ayrıca seçilmemişse) yönetim kurulu başkanı yönetim kurulu üyeleri tarafından seçilmektedir.   
 
Müdürler Kurulu toplantıya başkanın yanı sıra üye olan müdürler de yazılı bir talep halinde toplanılmasını isteyebilirler ancak bu durumda üye olan müdür bunun gerekçesini ve nedenlerini de başkana bildirmesi gerekmektedir. Her bir müdüre tanınan bu hak emredici nitelikte olduğundan bu hakkın kaldırılması veya sınırlandırılması mümkün değildir (Dipnot 3). Yukarıda karar yeter sayısına değinmiş olmakla birlikte burada ayrıca toplantı yeter nisabına da değinmek isteriz; kanunumuzda açık bir hüküm bulunmamakla birlikte karar yeter sayısında karar nisabı olarak çoğunluk oyu arandığı için yeter nisabının da bu çoğunlukla olması gerektiği kanaatindeyiz. (Örneğin; dört müdürün olduğu bir müdürler kurulunun en az üç müdürün katılmasıyla toplanması gerekmektedir.)   
 
Müdürler toplantıya bizzat katılmaları gerekmektedir. Temsilci vasıtasıyla müdürler kurulu toplantılarına iştirakleri veya oy kullanmaları mümkün değildir. Bunun nedenlerinden birisi Sayın Pulaşlı’nın eserinde ifade edildiği üzere; müdürlük makamının kişiye sıkı sıkıya bağlı olan ve devredilmeyen görev ve yetkilerden olmasıdır. (Dipnot 4)
 
6102 sayılı kanunumuzla imkan tanınan elektronik ortamda toplantılara katılma ve karar alma imkanı limited şirketler müdürler kurulu için de söz konusu olacaktır; meğer ki ana sözleşmede aksine bir hüküm olsun. Müdürler kurulu toplantısında olası bir görüş ayrılığının olması halinde, ayrı görüş sahibinin muhalefet şerhi yazarak karar defterini imzalama hakkının bulunduğunu da belirtmemiz gerekir.
 

Müdürlerin Sorumlulukları

Yukarıda ifade etmeye çalıştığımız pek çok görev ve yetkiye sahip olan müdürlerin sorumlulukları da ayrıca kanunlarımızda düzenlenmiştir. Aşağıda Limited Şirket Müdürlerinin sorumluluklarını sadece başlıklar halinde tadat edilmiş olup, herbiri hakkındaki detaylı bilgileri bir sonraki yazımızda sizlerle paylaşmayı düşünüyoruz. 
   
  • Özen Sorumluluğu
  • Sadakat Sorumluluğu
  • Sır Saklama Sorumluluğu
  • Rekabet Etmeme Sorumluluğu
  • Müdürlerin Ortaklıkla Ticari İşlem Yapmama Yükümlülüğü
  • Defterlerin ve Hesapların Tutulmasına İlişkin Sorumlulukları
 
Dipnot 1: Tekinalp Ü. “Yeni Anonim ve Limited Ortaklıklar Hukuku ile Tek Kişi Ortaklığı Esasları”
Dipnot 2: İsmailoğlu A. “Limited Şirketlerde Müdürler ve Hukuki Sorumlulukları” 
Dipnot 3: Yıldız Ş. “Türk Ticaret Kanunu Tasarısına Göre Limited Şirketler Hukuku”
Dipnot 4: Pulaşlı. “Anonim Ortaklık Yönetim Kurulunda Yönetim Kurulu Üyeliğinin Temsili”

 

Yukarıdaki bilgilendirme yazısı Av. M. Çağatay Uğur’un Yüksek Lisans Tezinin bir bölümünde alıntı yapılarak hazırlanmıştır. 

Saygılarımızla,

 

Kimler Neler Demiş?

avatar
450
  Subscribe  
Bildir
Scroll Up