2020’de En İyi Linux Dağıtımları

2020’de En İyi Linux Dağıtımları

Son bir kaç sene içerisinde Linux dünyasında önemli sayılabilecek gelişmeler meydana geldi. Bunlardan bir tanesi Mx Linux dağıtımının, Ubuntu ve Debian dağıtımlarını geçmiş olması, yani tahtlarını kısmen sarsmış olmasıdır. Distrowatch.com sitesini incelediğimizde son zamanlarda listenin zirvesinde “MX Linux” yeraldığını göreceksiniz. 

MX Linux, Debian ve AntiX dağıtımlarına dayanarak geliştirilmiş ve “Xfce” kullanıcı arayüzünü (user interface) kullanan bir dağıtım. Geliştiren ülkelere baktığımızda Yunanistan ve ABD görülmekte. Bizim ülkemiz tarafından geliştiren Pardus dağıtımı ise listede maalesef çok aşağılarda kalmış durumda. Dağıtımın web sitesine → https://mxlinux.org ← adresinden ulaşabilirsiniz. 

Listenin devamında “Manjaro“yu görüyoruz. Aslında bu dağıtımın da tarihi çok eskilere gitmemekle birlikte son 5 yıldır yakaladığı ivmeyi devam ettirdiğini görmüş oluyoruz. Manjaro Linux, Almanya-Fransa-Avusturya’daki ekipler tarafından geliştiriliyor ve “Arch” linux tabanlı bir işletim sistemi. Görsel olarak oldukça tatmin edici. Linux kullanıcılarının pek çoğunun Debian-Based dağıtımlara alışık olması manjaro’nun tek handikapı olsa da, uzun zamandır listede yer alıyor olması bu direnci kırabildiğini göstermekte. Dağıtımın web sitesine → https://manjaro.org ← adresinden ulaşabilirsiniz. 

Listenin 3. ve 4. sırasında “Linux Mint” ve “Ubuntu” yeralmakta. Her iki dağıtımda kendini ispatlamış, olgun, uzun zamandır geliştirilen ve belli bir hayran kitlesi olan dağıtımlar olmakla birlikte Ubuntu’nun son yaptığı değişikliklerin olumsuz sonuçlanması aslında pek çok kullanıcısını kaybetmesine neden oldu. Bu değişikliklere örnek olarak (ücretli aplikasyonlar üretmesi, kişisel verilerin merkez server’la paylaşılıyor iddiaları ve bunların default olarak izin verilmiş şekilde geliyor olması vb nedenler) Ubuntu açısından kullanıcı kaybı olmakla birlikte, Mint dağıtımı tam gaz devam etmekte ve Ubuntu’nun yaptığı hataları yapmamaktadır. Her iki dağıtımın da LTS (Long Term Support) sürümleri mevcuttur. Linux Mint’in web sitesine → https://www.linuxmint.com ← adresinden ulaşabilirsiniz. 

Bir İşletim Sisteminden Neler Bekleriz?

Pek çok kullanıcının beklentisi aslında aynıdır. Kurulumdan sonra direk kullanmaya başlamak, ek aplikasyon yüklemek zorunda kalmamak, driver sorunlarıyla uğraşmamak, işletim sisteminin stabil çalışması (çökmemesi) ve üretkenlik yazılımlarının (ofis vb) sistemle birlikte kurulu gelmesidir. İnsanların linuxu genellikle 2. makinalarında kullanılıyor olduğu gerçeğini göz önünde bulundurduğumuzda, bu dağıtımların “light-weight” olması yani donanımsal olarak çok fazla gereksinim istememesi de önemli bir kriter olarak karşımıza çıkmaktadır. 

Yukarıda anılan dağıtımların tamamı aslında tüm bu beklentileri karşılamakta, kurulumu yaptıktan sonra internette gezinebilir, filmlerinizi indirebilir, ofis dosyalarını açabilirsiniz. Ofis demişken burada vurgulamak gereken Microsoft Office uygulamasını yerine başka açık-kaynak-kodlu ofis uygulamaları gelmektedir. Bu uygulamalar (LibreOffice veya FreeOffice) olup, microsoft dosyalarını açabiliyor ve değişiklik yapabiliyorsunuz. Peki Linux’de kaydedilen office dosyalarını microsoft’ta tekrar açarsanız bire-bir aynısını mı buluruz? Benim tecrübem: ufak tefek satır kaymaları vb küçük problemler yaşayabiliyorsunuz ancak ekseriyetle başarılı bir şekilde işlerinizi yapabilirsiniz. Tabi bu durum Word, Excel ve PowerPoint dosyaları için geçerli. Veritabanı yani Access benzeri uygulamalar için ayrıca program yüklemeniz ve biraz daha uğraşmanız gerekecektir.  

Bir sorun çıktığında internette araştırarak, forum sitelerinden bulabileceğiniz cevapları dikkate aldığımızda, yine Debian tabanlı linux dağıtımlarında bu cevaplara daha kolay ulaşılabileceğinizi ve bu çözümleri kendiniz (başkasının yardımına ihtiyaç duymadan) uygulamayabileceğinizi söylememizde fayda var. Arch veya Gentoo tabanlı dağıtımlarda da cevapları bulabilirsiniz ancak linuxe yeni başlamış iseniz bunları uygulamanız biraz daha karışık gelecektir. 

Program Seçenekleriniz Sınırlı Değil

Kullanmakta olduğunuz dağıtımla birlikte gelen aplikasyondan memnun değilseniz o app ile bağlı değilsiniz, ücretsiz pek çok aplikasyonu (örn. video oynatma için VLC Player‘ı) çok kolay yükleyebilirsiniz. Bunun dışında resim işleme programını beğenmezseniz ücretsiz pek çok resim görüntüleme ve işleme programı (Gimp, Pinta vb) tercih edebilirsiniz. Diğer bir ifadeyle arkadaşlar, kurulumunu yaptığınız linux dağıtımı ile birlikte gelen yazılımlara (program, app) bağlı kalmak zorunda değilsiniz. 

Linux Kurulu Makinelerde Oyun Oynama

Kastedilen zaman geçirmek için oynadığınız soliter tarzı küçük oyunlar ise bunları linux dağıtımınızdaki “Software Manager” yani “Yazılım Yöneticisi”den kolayca yükleyerek oynayabilirsiniz. 3d veya yeni çıkan oyunları oynamak isterseniz örneğin Steam kurarak oyun oynamayı düşünüyorsanız: Steam’in Linux desteği var ancak tüm oyunların Linux desteği yok! Linux desteği olan Steam Oyunları listesine https://store.steampowered.com/linux ← adresinden ulaşabilirsiniz.

CS GO, Civilization VI, Left 4 Dead, Ark, PayDay 2, Tomb Raider gibi pek çok oyunları Linux makinenizde satın alarak oynayabilirsiniz. Tabi burada küçük bir hatırlatma yapmakta fayda var. Aynı donanımdaki iki makinenin birisinde Microsoft diğerinde Linux olduğunda ve aynı oyunu açtıklarında maalesef Linux’te %10 civarında bir fps kaybının olduğunu (yaklaşık olarak) hatırlatmak isteriz. 

Linux Neden Önemli?

Linuxü önemli kılan özelliklerinden bazıları şunlar: Ücretsiz bir işletim sistemi olması, Açık kaynak kodlu olması yani istediğiniz değişiklikleri yapabilmeniz, Virüsler çoğunlukla microsoft ve mac için yazıldığından Linux onlara nazaran daha güvenli olması (ama dikkat %100 virüs bulaşmaz söylemi doğru değildir.) Öğrenme ve uygulama isteklerinizi tam olarak karşılayabilmesi ve tüm dünyada linux seven kullanıcı sayısının küçümsenemeyecek kadar fazla olması.  

Ayrıca yazılımcıların 2. makinalarında muhakkak kurup, kullandıkları bir işletim sistemidir Linux. Bir işletim sisteminin nasıl çalıştığını anlamak için Linux’u karıştırmanızı tavsiye ederiz. Edineceğiniz tecrübe ve bilgiler oldukça fazla olacaktır. Günümüz dünyasında artık herşeyin dijital’e aktarıldığı bir zamanda, açık-kaynak-kodlu bir işletim sisteminin önemli olduğu kanaatindeyiz. Böylece büyük firmaların egemenliğine girmeden (emek vererek, zaman ayırarak ve tabiki belli bir yatırım yaparak) ülkeler veya topluluklar kendi işletim sistemini oluşturmaları önünde engel bulunmamaktadır.  

Herkese Mutlu, Sağlıklı Günler Dilerim, 
gAmEr BeRk

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll Up